Flessenpost

Enkele weken geleden kreeg ik een helaas ongedateerde tekst onder ogen die ik als tiener heb geschreven. Gezien de omvang van de wereldbevolking vermoed ik dat het ergens in 1985 is geschreven. Ik had hem destijds aan mijn tante gegeven en die heeft hem een jaar of dertig bewaard. Bij de verhuizing naar een kleiner appartement kwam hij boven water. Als puber en kind van twee gescheiden ouders, moeder een dolle mina en vader een oudere jongere, zat ik al jong vol met linkse ideeën en bijzondere ideeën over waar het met de wereld naartoe moest.

Het papier is vergeeld en mijn handschrift is wat slordig. Voor jullie heb ik er maar even een illustratie van gemaakt. Wat me opvalt is de eenvoud en tegelijk de verstrekkendheid. De woorden trillen nog na in de woorden People Planet Profit die John Elkington schreef in zijn boek Cannibals with Forks: The Triple Bottom Line of 21st Century Business. Woorden die Al Gore inspireerden tot het maken van de film An Inconvenient Truth (released 24 Januari 2006 op het Sundance Film Festival) een boodschap die hij vaak herhaalde onder andere op de GOP 21 op 3 December 2015, 18 jaar later.

In february van dit jaar gaf Al Gore zijn vierde Ted talk over Global Warming. En die Ted talk geeft antwoord op drie vragen over climate change met indrukwekkende beelden. Al Gore heeft naast slecht nieuws, vooral goed nieuws. Het antwoord op de eerste vraag geeft vooral het slechte nieuws. Gewoon verder kijken, want de antwoorden op de tweede en derde vraag zijn gelukkig heel optimistisch positief en echte eye openers. Bijvoorbeeld hoe de crisis in Syrië het gevolg was van voedselschaarste na een uitzonderlijke droogte.

En dit is nu, circa 30 jaar na mijn tekst. Wow, wat een impact;)

Penny wise pound foolish

Week van de Duurzame mode

Het is de week van de duurzame mode. Ik begrijp het niet, ik begrijp het niet. Wat doen we verkeerd? Mijn vrienden en vriendinnen vinden duurzaam te duur, ze verklaren me voor gek, ze vinden me dom en ze hebben medelijden met me. Mijn vrienden en vriendinnen die op de kleintjes letten, kopen bij H&M, Wehkamp, Factory Outlet of bij een 'pop up store' met dumpprijzen.

Er is een heilige oorlog gaande in Nederland. Een tachtigjarige economische oorlog. Een oorlog die enorme schaarste creëert op onze planeet. Een oorlog die onzichtbar alles in de wereld drijgt te vernietigen. Een oorlog die hele gezinnen in de ellende stort van hoge werkeloosheid, uitbuiting, slavernij en leven in armoede. Het is de oorlog van de heilige laagste prijs.

Ik zie goede ondernemers en onderneemsters die het licht hebben gezien, ze hebben gekozen voor duurzaamheid. Ze zijn er vroeg bij geweest. Ze hebben tijd en geld geïnvesteerd om de wereld te redden. People, planet, profit. Een eerlijke economie, waarin het geluk van mensen centraal staat. Waarin we goed omgaan met de natuur en onze grondstoffen, waar iedereen in de keten een eerlijke prijs krijgt voor goede kwaliteit. Wie wil dat nou niet?

Wat gaat er dan mis? Het leven is vaak veel simpeler dan mensen denken. Het wordt pas duidelijk als je je eigen gedrag onder de loep neemt. We denken dat we dom zijn als we iets meer betalen. Op een feestje draagt iemand anders dezelfde jurk voor half geld. Dan kan je wel door de grond zakken. We voelen ons dom, zielig en gek. Dat willen we niet. Dus gaan we koopjes jagen.

En wat is het effect van goedkoop? We weten dat Wehkamp en Zalando op bankkrediet bezig zijn hun totale distributie te mechaniseren en te robotiseren. De arbeider moet uit de keten. De mens is de duurste factor in de economie. Kleding laten we maken in lage lonen landen onder erbarmelijke arbeidsomstandigheden. Vervolgens verbranden we veel brandstof om de producten naar hier te brengen.

In het Westen aangekomen proberen we het met zo min mogelijk inzet van mensen af te leveren bij de klant. Meer voor minder. Meer voor minder. Dat is niet goed voor people, laat staan voor de planet. Maar wat boeit het. Ik wil niet meer uitgeven dan een ander en ik wil het maximum halen uit mijn geld. Het is de verkeerde profit.Wehkamp en Zalando gebruiken vieze diesels met chauffeurs die onderbetaald worden in payroll contracten. Als we het product niet willen gaat het weer terug, kilometers en nog eens kilometers. Niet goed voor de planet.

Wat is duurzaam voor jou? De profit? Je voelt je maar heel even happy, tot na één of twee keer wassen een product niet lekker blijkt te zitten. Omdat het zo goedkoop is koop je er teveel van. Je kast hangt er vol mee. Je moet ook iedere dag iets nieuws als het goedkoop is en uiteindelijk ben je meer geld kwijt.

Heel langzaam dringt het tot ons door. Met profit wordt de eerlijke profit voor de maker bedoeld (kwaliteit, duurzaamheid), niet de valse profit van de klant (lage prijs). Die gedachte kalmeert me. Ik weet dat de tijd gaat keren. Mensen stoten zich maar een paar keer aan dezelfde steen, en komen dan altijd weer bij hun verstand. Er komt een nieuwe Gouden Eeuw.

Ik zeg, het komt goed. Als de drukte over Zwarte Piet en de slavernij van gisteren weer voorbij is, komen mensen er vanzelf achter. De crisis? De slavernij? De milieuvervuiling? Dat zijn wij. Iedereen is slavendrijver. We laten ons gek maken door de media. We moeten stoppen met ons domme pessimistische gedrag. We willen niet meer zielig zijn. We willen pound foolish zijn in plaats van penny wise. We willen lijken op de Sint, niet op Zwarte Piet.

Een duurzame samenleving kost iets, maar dan heb je ook wat. Bijzondere kleding met een verhaal. Een mooiere jurk, die goed blijft in de was en die bewondering oogst van anderen omdat hij iedere penny waard is. We gaan meer geld gunnen aan de ondernemer die dat ook zo ziet en minder aan de ondernemer die er een zootje van maakt. We houden van een lege opgeruimde kast en niet lang nadenken over wat we aandoen. Alleen maar voordelen dus.

Penny wise voor de klant is pound foolish voor people, planet en profit. Al die werkeloosheid in Nederland. Veroorzaken we zelf. Dat is niet goed voor de people in Nederland, niet voor de werkloze en niet voor de belastingbetaler. Het is ook niet goed voor de people elders. Lage prijzen zijn nergens goed voor.

Alles is liefde. Ook onze economie en een eerlijke prijs. Alleen jij kan de wereld veranderen door de keuzen die jij maakt. Of vrij vertaald naar JFK, het is niet: wat kan de wereld veranderen voor mij? Het is: Wat kan ik veranderen voor de wereld?